دانشمندا یه مولکول مهم پیدا کردن که باعث میشه ورزش جلوی پیری رو بگیره

همه می‌دونیم ورزش برای سلامتی خوبه، اما دانشمندا هنوز دارن تلاش می‌کنن بفهمن که دقیقاً چه اتفاقی توی سطح مولکولی می‌افته که این‌قدر روی بدن اثر مثبت می‌ذاره. یه تحقیق جدید که شاید بشه گفت کوچیک ولی طولانی‌مدت بوده، یه جواب خیلی مهم پیدا کرده: مولکولی به اسم «بتائین» که نقش اصلی رو توی رسوندن فواید ورزش به بدن بازی می‌کنه.

بتائین یه مولکول کوچیکه که توی غذاهایی مثل چغندر قند و اسفناج پیدا میشه. قبلاً می‌دونستیم که برای سلامتی خوبه، اما تا حالا کسی نمی‌دونست که به ورزش ربط داره.

توی این تحقیق که تیمی از محققای بیمارستان شوان‌وو در چین انجام دادن، مشخص شد که ورزشِ طولانی‌مدت باعث میشه سطح بتائین توی بدن از طریق کلیه‌ها بالا بره. نکته جالب‌تر اینه که بتائین می‌تونه بعضی از اثرات مثبت ورزش رو تقلید کنه، مخصوصاً کُند کردن روند پیری بیولوژیک بدن. این یعنی شاید این مولکول بتونه به ما کمک کنه که عمر طولانی‌تر و سالم‌تری داشته باشیم.

لیو گوانگ-هوی، از آکادمی علوم چین، می‌گه: «این مطالعه یه راه جدید پیش پامون می‌ذاره تا بفهمیم بدن چطوری کار می‌کنه و چطوری می‌تونیم با مواد شیمیایی روی این فرآیندها اثر بذاریم. این کشف راه رو برای ساخت داروهای ضد پیری باز می‌کنه که می‌تونن عملکرد چندین عضو بدن رو همزمان با هم هماهنگ و بهتر کنن.»

محقق‌ها اثرات ورزش رو روی ۱۳ داوطلب مردِ سالم بررسی کردن. اونا از روشی به اسم «مالتی‌اومیکس» استفاده کردن تا تغییرات بدن رو در ابتدایی‌ترین سطح، یعنی بین ژن‌ها، پروتئین‌ها، سیستم ایمنی و مولکول‌های کوچیکی مثل بتائین اندازه بگیرن.

بعد از یه بار دویدن به مسافت ۵ کیلومتر، محقق‌ها متوجه یه واکنش استرسیِ تند و کوتاه‌مدت توی بدن شدن. اما بعد از یک ماه دویدنِ منظم، بدن داوطلب‌ها توی چندین بخش ارتقای دائمی پیدا کرد؛ چیزهایی مثل کم شدنِ پیری و آسیب‌های سلولی، بهتر شدن وضعیت میکروبیوم روده و قوی‌تر شدن سیستم ایمنی.

یه کشف کلیدی دیگه هم این بود که کلیه‌های این افراد بتائینِ خیلی بیشتری تولید می‌کردن. محقق‌ها با تست روی موش‌ها فهمیدن که بتائین جلوی یه آنزیم به اسم TBK1 رو می‌گیره؛ آنزیمی که قبلاً ثابت شده بود با التهاب و پیری بدن در ارتباطه.

به زبان ساده، بالا رفتن سطح بتائین فقط نتیجه ورزش کردن نیست، بلکه این ماده شیمیایی خودش موتور محرکِ خیلی از فوایدیه که ورزش برای بدن داره، مخصوصاً وقتی بحث ضد پیری وسط باشه.

محقق‌ها توی مقاله‌شون نوشتن: «تحقیق ما نقشه مولکولیِ اینکه چطور ورزش فیزیولوژی بدن انسان رو بازسازی می‌کنه رو نشون داد. این فاکتورهایی که با ورزش تولید میشن، از جمله بتائین، این پتانسیل رو دارن که در آینده برای ساخت چیزی مثل قرصِ ورزش استفاده بشن تا به پیریِ سالم کمک کنن.»

البته باید به این نکته هم توجه کرد که محقق‌ها نمی‌گن به زودی همه می‌تونیم به جای باشگاه رفتن قرص بخوریم. ورزش کلی فایده دیگه داره که توی این تحقیق بررسی نشده، مثل بالا بردن قدرت عضلات و بهتر کردن سلامت روان.

اما این پتانسیل وجود داره که از بتائین و بقیه تغییرات بیولوژیکی که اینجا کشف شده، برای ساخت داروهایی استفاده کرد که ریسک بیماری‌های مربوط به سن رو کم می‌کنن و بدن رو توی فرم بهتری نگه می‌دارن؛ مخصوصاً برای سالمندها یا کسایی که به هر دلیلی نمی‌تونن ورزش کنن.

هنوز کارهای زیادی باید انجام بشه و این آزمایش‌ها باید روی گروه‌های بزرگتری از مردم و در دوره‌های طولانی‌تر تکرار بشه. اما پیدا کردن نقش حیاتی بتائین، یه سرنخ خیلی امیدوارکننده برای محقق‌هاست.

لینک منبع